•   Czwartek, 25 lipca 2024
Poradnik

Różnice między językiem rosyjskim a ukraińskim

Rosyjski i ukraiński na pozór wydają się językami, które są do siebie bardzo podobne, jednak poza zbliżonym alfabetem, który oparty jest na cyrylicy tak naprawdę nie ma zbyt wiele podobieństw między tymi właśnie językami. Do czasu rozpadu Związku Radzieckiego rosyjski był językiem urzędowym na Ukrainie, stąd do niedawna praktycznie każdy mieszkaniec Ukrainy znał i był w stanie w tym języku się porozumiewać.

Można powiedzieć, że te oba te języki na Ukrainie występowały równolegle i zdarzały się takie sytuacje, gdy w trakcie rozmowy jedna osoba używała języka rosyjskiego natomiast inna osoba używała języka ukraińskiego. Jednocześnie osoby te doskonale się rozumiały. Sytuacja ta jednak powoli się zmienia. Nieznajomość rosyjskiego pojawia się wśród młodszego pokolenia Ukraińców, które nie miało już kontaktu z rosyjskojęzyczna telewizją oraz szkolą. Z kolei ukraiński również jest językiem niezrozumiałym dla Rosjan. Wielu językoznawców zwraca zresztą uwagę, że ukraińskiemu jest tak naprawdę dużo bliżej do języka polskiego niż do języka rosyjskiego.

Alfabet

Język rosyjski i ukraiński należy to tej samej grupy języków wschodniosłowiańskich i posługują się one alfabetem, który wywodzi się z cyrylicy. Wyraz cyrylica pochodzi od imienia Cyryla, który razem z bratem Metodym odgrywał istotną rolę w stworzeniu podstaw pisma i rozwoju języka Słowian Wschodnich. Samą cyrylice uważa się za dzieło jednego z uczniów Cyryla i Metodego a pierwsze ślady użycia tego języka mamy z terenów wschodniej Bułgarii. Na początku XVIII wieku za sprawą cara Piotra Wielkiego na terenie Rosji przeprowadzona została reforma cyrylicy a jej unowocześnioną postać nazwano grażdanką. Odmiana cyrylicy używana do zapisu języka ukraińskiego różni się nieznacznie od rosyjskiej grażdanki. Współczesny alfabet ukraiński posiada 33 litery a także dodatkowo apostrofy. Niektóre z liter oznaczają inne głoski niż w alfabecie rosyjskim co będzie związane ze zmianami fonetycznymi jakie w języku zaszły, gdy zaś pozostała bez zmian pisownia.

Języki wschodniosłowiańskie

Słownictwo

W języku ukraińskim występuje duża liczba słów brzmiących oraz zapisywanych podobnie w języku rosyjskim. Niektóre z nich to rosyjskie zapożyczenia, pochodzące przede wszystkim wynikające z czasów ZSRR, ale znaczną cześć podobnie brzmiących wyrazów ma wspólne korzenie, które wynikają z języka staroruskiego. Ponad połowa słownictwa ukraińskiego pokrywa się bardziej z jeżykiem polskim, aniżeli rosyjskim, choć cześć elementów podobnych tworzy złudzenie, brzmią podobnie, jednak w praktyce oznaczają coś zupełnie innego.

Fonetyka

Fonetyka języka ukraińskiego rożni się istotnie od tego jaka jest fonetyka rosyjskiego. System spółgłoskowy jest najbliższy słowackiemu ale istnieją także wspólne cechy z polskim i czeskim. Trzeba jednak pamiętać, że mamy tam również brak iloczasu, zanik samogłosek nosowych i brak jest akania a więc wymawiania nieakcentowanego o jako a.

Akcent

W ramach języka ukraińskiego występuje akcent swobodny tak jak w języku rosyjskim i innych językach słowiańskich. Akcent w języku ukraińskim w porównaniu do akcentu w rosyjskim wykazuje jednak dużą stałość morfologiczną, tzn rzadko zmienia się w różnych formach tego wyrazu a także w różnych wyrazach z takiej samej rodziny.

Tak więc widać doskonale, że utarte przekonanie odnośnie tego, że języki rosyjski i ukraiński są do siebie podobne jest raczej mitem. Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że w rzeczywistości jednak te języki są od siebie dość odległe i raczej więcej je różni niż łączy ze sobą, o czym jednak wie mało osób.

Zobacz również